Het navelstrengdilemma is universeel, maar de manier waarop het zich uit, verschilt sterk tussen culturen. In sommige culturen is sterke ouder-kind verbondenheid vanzelfsprekend. Meerdere generaties wonen samen, zorg voor elkaar loopt door tot ver in de volwassenheid, en nabijheid wordt zelden als een probleem gezien. Vasthouden is daar vaak gewoon: een teken van liefde, zorg en verantwoordelijkheid.

In meer individualistische culturen, zoals de onze, wordt zelfstandigheid juist vroeg aangemoedigd. Loslaten wordt gezien als een teken van goed ouderschap. Hier ligt de nadruk op autonomie, zelfredzaamheid en persoonlijke grenzen. Het navelstrengdilemma verdwijnt daardoor niet, maar het krijgt vaak een laag schuldgevoel: “Doe ik het wel goed als ik niet ingrijp?”

Wanneer een gezin elementen van beide culturen combineert, bijvoorbeeld ouders afkomstig uit verschillende culturen, of grootouders met een andere achtergrond wordt het afstemmen nog complexer. Je krijgt te maken met meerdere opvattingen over wat goed is voor het kind:

• Wanneer is nabijheid steun en wanneer wordt het beperking?

• Wanneer bescherm je je kind en wanneer bescherm je vooral culturele normen of verwachtingen?

• Hoe geef je ruimte aan je kind terwijl je de waarden van anderen respecteert?

Een concreet voorbeeld: een kind wil na school zelfstandig buitenspelen. Jij vindt dat prima, maar je moeder, opgegroeid in een cultuur waar kinderen binnen blijven tot toezicht mogelijk is, voelt zich daar onrustig bij. Afstemmen betekent hier dat je hun gevoelens erkent, grenzen bespreekt, en samen zoekt naar een oplossing die zowel jouw kind als de ander respecteert, bijvoorbeeld door een veiligheidscheck of een afgesproken terugkomtijd.

Culturele verschillen maken het navelstrengdilemma niet eenvoudiger, maar ze bieden ook een kans: ze dwingen ouders om bewuster te reflecteren op hun eigen waarden, emoties en keuzes. Afstemmen wordt niet alleen een innerlijke oefening, maar een oefening in begrip voor anderen en hun culturele achtergrond.

Het navelstrengdilemma vraagt hier flexibiliteit, communicatie en geduld. Soms betekent loslaten dat je je eigen normen tijdelijk opzijzet, soms dat je de ander ruimte geeft zonder je kind tekort te doen. En soms betekent het simpelweg dat je probeert te begrijpen en beseft dat begrijpen al een vorm van loslaten is.

Heb jij zelf met meerdere culturen te maken dan is het initiatief Global Sisters dat ik gestart ben wellicht iets voor jou. We zijn een groeiende community van vrouwen die een lijntje hebben met het buitenland en bouwen aan een plek waar verhalen gedeeld worden, waar je gelijkgestemden ontmoet en waar ruimte is voor herkenning, steun en inspiratie. We organiseren kleinschalige events en houden het contact laagdrempelig via WhatsApp. Of je nu actief meedoet of gewoon stil meeleest: je bent van harte welkom.

Via de foto aan het begin van deze post kun je verder klikken naar ons online magazine.